تحقیق در مورد بررسی دوره اشکانی 27 ص

لینک دانلود و خرید پایین توضیحات

دسته بندی : وورد

نوع فایل :  .doc ( قابل ویرایش و آماده پرینت )

تعداد صفحه : 30 صفحه

 قسمتی از متن .doc : 

دانشگاه جامع علمی – کاربردی

واحد 11

موضوع:

بررسی دوره اشکانی

استاد راهنما:

جناب آقای سید رضا حسینی

به تحقیق :

فرشته فیضی پور

سال تحصیلی:

زمستان 1387فهرست مطالب

عنوان صفحه

مقدمه 2

الف) امپراتوری اشکانی 3

دوره کوتاه مدت حکومت یونانی ها بر ایران 3

اشک اول، بنیانگذار امپراتوری اشکانی 8

نبرد حران (کاره) نخستین پیروزی ایران بر روم 12

کاخ هترا؛ تنها کاخ بجا مانده از دوره اشکانی 19

ب) هنر در عهد اشکانیان 22

پیکر سازی و نقش برجسته 22

نقاشی 24

فلز کاری 25

نتیجه گیری 28

منابع و ماخذ 29

مقدمه:

از هنر این دوره اطلاعات زیادی در دست نیست و آثار مکشوفه به دلیل در دسترس نبودن معیارهای معتبر تاریخ گذاری، کمتر راهگشا هستند با این حال اندک آثار موجود، حاکی از رهایی تدریجی هنر این دوره از تاثیر هنرهای یونانی و رومی است. در دوره ی اشکانیان هنر ایران تا حدودی ملهم و متاثیر از سنتهای پیشین خود بود. با این حال این هنر کاملا ایرانی به شمار می رفت و اگرچه از نظر تکنیک و موضوع تا حدی دچار انحطاط شده بود ولی صبغه ی ملی خود را حفظ کرده بود. هنرمندان این عهد به اقتضای زمان، کم کم آثار هنر، یونانی را که محصول حکومت اسکندر و جانشینان او بود ازخاطره‌ها زدودند وهنری نو وایرانی به وجود آوردند. از جلوه‌های مهم هنری این عهد، هنر گچبری را می توان نام برد که رواج بسیاری داشت و نقوش آن تلفیقی از سبک یونانی و هخامنشی است. بهترین آثار هنری گچبری این عهد بر روی دیوارهای مکشوف در آشور، اوروک (در عراق) و کوچه خواجه (در سیستان) یافت شده است. رونق هنر گچبری بیشتر به سبب وفور گچ معدنی و سهولت کار با آن بوده که رغبت بیشتری در استفاده از این روش تزئینی را سبب می گشته است. در آن روزگار ملاط گچ به سهولت بر دیوار کشیده می شد و به سرعت خود رامی گرفت و سفت می شود لذا هنرمندان اشکانی به سرعت و سهولت می توانستند سطح وسیعی را با نقش و نگاره های زنجیره ای بپوشانند. رواج این نوع نقوش تکرار شونده را برخی مرتبط بانقوش مشابهی می‌دانند که درباقته‌های ایلیاتی پارتیان چادر نشین مشاهده می شود.

در دوره اشکانی صنایع دستی نیز ترقی کرد و این خود عامل مهمی در تجارت و بازرگانی با بنادر سوریه و فینیقیه بود. یکی از عمده ترین کالاهای صادراتی زمان اشکانیان، بافته های پارچه ای بود که به نقش ها و تصاویر مقتبس از نقوش اساطیر ایرانی و یونانی مزین بود. برخی از این پارچه ها نیز با پولک های نقره و نخهای زری و نقوش زرین تزئین می شد.

امپراتوری اشکانی

دوره کوتاه مدت حکومت یونانی ها بر ایران

بامرگ نابهنگام اسکندر مقدونی،نزاع سختی میان سرداران جاه‌طلب اوبرسر جانشینی او درگرفت. عاقبت پس از چند سال زد و خورد، امپراتوری وسیعی که اسکندر طی سالها جنگ و خونریزی به دست آورده بود، از هم پاشید و یونان به چند کشور کوچک تقسیم شد.

در این میان سرداری به نام سلوکوس با تصرف ایران، پادشاهی مستقلی به وجود آورد که به نام خود و، دولت سلوکی نام گرفت. سلوکوس سپس در نبرد با سرداران دیگر موفق شد سوریه و قلمرو وسیعی از آسیای صغیر (ترکیه کنونی) را ضمیمه خاک کشور خود کند.

تحقیق در مورد کاراته 27 ص

لینک دانلود و خرید پایین توضیحات

دسته بندی : وورد

نوع فایل :  .doc ( قابل ویرایش و آماده پرینت )

تعداد صفحه : 27 صفحه

 قسمتی از متن .doc : 

مقدمه

گفته می‌شود کاراته دارای قدمتی پنج هزار ساله است و یکیاز استادان اولیه و مبتکران این فن «بودید هاراما» می‌باشد که حدود ۵۲۵ سال قبل از میلاد مسیح می‌زیسته است. وی که ازپیشوایان مذهبی بود، پس از کسب علوم زمان خود، به منظورآموزش تعالیم مذهبی به دیگران، به تنهایی از هند راه افتاد و پس از راهپیمایی چندهزار کیلومتر و با پشت سرگذاشتنموانع طبیعی بسیار، به چین رسید و در ایالت «هونونان» ومعبد شائولین اقامت گزید.

گفته می‌شود کاراته دارای قدمتی پنج هزار ساله است ویکی از استادان اولیه و مبتکران این فن «بودیدهاراما» می‌باشد که حدود ۵۲۵ سال قبل از میلاد مسیحمی‌زیسته است. وی که از پیشوایان مذهبی بود، پس ازکسب علوم زمان خود، به منظور آموزش تعالیم مذهبی بهدیگران، به تنهایی از هند راه افتاد و پس ازراهپیمایی چند هزار کیلومتر و با پشت سرگذاشتن موانعطبیعی بسیار، به چین رسید و در ایالت «هونونان» ومعبد شائولین اقامت گزید. تعالیم «بودید هاراما»شامل تمرینات شدید انضباطی و انجام اعمال پرهیزگاری بود. وی ۹ سال در کوه ها و غارها به انزوای کامل نشست، ۹ سال ریاضت همراه با تفکر و برای این که شاگردان نیز بتوانند در مقابل ساعت‌های طولانی تفکرو اندیشه، تاب مقاومت بیاورند و نیز با زورگویانی که تعالیم مذهبی و مردان دینی را سد راه خود می دیدند به مبارزه و مقابله برخیزند، ۱۸ حرکت تمرینی را ابداع کرد که در حقیقت زیر بنای حرکات کاراته امروزی می‌باشد.

از طرفی، هنگامی که حکومتهای استبدادی درچین، سلسله «کینک»، و سلسله «ساتسوما» در «اوکیناوا»، به منظور جلوگیری از ورزیده شدن مخالفان و نیز تحت کنترل درآوردن مردم، قانون منبع استفاده از شمشیررا به مورد اجرا گذاشتند و به جمع‌آوری سلاحهای رزمی اقدام نمودند، مردم به سوی آموزش هنر مبارزه با دست خالی روی آوردند که همین امر، موجب شکوفایی هر چه بیشتر«کاراته» شد.

در سال ۱۹۲۱ یکی از استادان برجسته کاراته اوکیناوا، به نام «گیجین فوناکوشی» توانست با قدرت و ظرافت تمام، کاراته را به ژاپن معرفی نماید و برخی دیگراز هنرجویان که تحت تعلیم بزرگترین استادان اوکیناوا قرار گرفته بودند، تکنیکهای سنتی را با یکدگر ترکیب نموده وسبک‌های متعددی از کاراته را به وجود آوردند.

درحال حاضر کاراته شامل صدها سبک می شود که در واقع بازگشت همه آنها به چهار سبک اصلی و مادر، از سبک‌های کنترلی و یک سبک نیمه‌کنترلی می‌باشد.

● سبکهای کنترلی عبارتند از:

▪ شوتوکان

بنیانگذار این سبک، گیجین فوناکوشی(۱۹۵۷ -۱۸۶۸ش) می باشد. شوتوکان یعنی: خانه شوتو، مکتب شوتو – لقب فوناکوشی و کان به معنای خانه می‌باشد. علاوه بر آن شوتوکان متعلق به سیستم«شوری ته» در کاراته است.

▪ شیتوریو

بنیانگذار این سبک «مابونی‌کنوا» (۱۹۵۲ - ۱۸۸۹) می باشد. شیتوریو متشکل از دو سیستم «ناهاته» و«شوری‌ته» در کاراته می‌باشد. شیتو از نامهای دو استاد بزرگ اوکیناوایی گرفته شده است. به این شکل که «شی» از نام «ایتوسوآنکو» استاد مسلم سیستم «شوری‌ته» و کلمه تو از«هیگااونا کانریو» بنیان‌گذار و استاد بزرگ سیستم «ناهاته» برگرفته شده است.

▪ گوجوریو

این سبک توسط «میاگی چوجون» (۱۹۵۳ - ۱۸۸۸) بنیان نهاده شد. گوجوریو یعنی روش سفت و نرم، که در اوکیناوا شکل گرفت و متعلق به سیستم ناهاته در کاراته می‌باشد.

▪ وادوریو

بنیان‌گذار سبک، «اوتسوکه هیرونوری» (۱۹۸۲ - ۱۸۹۲) می‌باشد، وادوریو یعنی: راه صلح یا روش صلح جویانه

▪ کیوکوشین‌کای

کیوکوشین‌کای یک سبک نیمه کنترلی است که توسط «ماسوتاتسو اویاما» (۱۹۹۴ - ۱۹۲۳) بنیانگذاری شــــــد. کیوکوشین کای از عناصر مختلفی که نشأت از تجربیات اویاما و سبک‌های دیــگر است، تشکیـــل شده اســت. کیوکوشین کای از سه لغت کیوکو یعنی بالاترین یا نهایت، شین به معنی حقیقت، روح و کای به معنی گروه و انجمن ترکیب شده است. نام دیگر این سبک «اویاماریو» است. تأکید این سبک روی مبارزه واقعی از راه نزدیک است.

کیوکوشین‌کای یکی از سبک‌های خشن کاراته است و برای کاستن مقاومت حریف، تکنیک‌ها به طور متوالی اجرا می‌شود، این سبک، تاکید زیادی برروی تمرینات تنفسی و حرکاتی که در کاراته دو ممنوع شده است دارد. دوجوی مرکزی این سبک «هومبو» نام دارد و در سال ۱۹۵۵ توسط اویاما در توکیو افتتاح شد.

تحقیق در مورد ورزش کشتی 27 ص

لینک دانلود و خرید پایین توضیحات

دسته بندی : وورد

نوع فایل :  .doc ( قابل ویرایش و آماده پرینت )

تعداد صفحه : 27 صفحه

 قسمتی از متن .doc : 

ورزش کشتی

کشتی به درگیرشدن فیزیکی دو انسان غیرمسلح اطلاق می‌گردد.مبدا کشتی به شروع حیات انسان بر می‌گردد . از زمانهای بسیار دور ، کشتی پدیده‌ای کاملا تفاوت با سایر پدیده‌های که امروزه ما آن را می‌شناسیم بوده‌است .در آن هنگام ، کشتی ورزشی نبوده که در اوقات فراغت انجام شود و یا وسیله‌ای برای استراحت و با تفریح باشد ، بلکه وسیله‌ای برای ادامه بقاء بوده‌است . به کمک کشتی بود که انسان می‌توانست از جان خود و خانواده خود حفاظت کند و باز هم به خاطر کشتی بود که انسان می‌توانست غذا به دست آورد .

کشتی در عصر حاضر با انواع مختلفی انجام می‌شود برخی مانند کشتی باچوخه بصورت بومی و برخی مانند کشتی آزاد و کشتی فرنگی در سطح بین‌المللی انجام می‌شوند.کشتی از دیرباز در مسابقات المپیک انجام می‌شده‌است.

تیم ملی کشتی ایران اولین حضورش را بازیهای جهانی این رشته در سال ۱۹۵۱ که مسابقات در هلسینکی فنلاند بود تجربه کرد

ورزش کشتی گیری چقدر قدمت دارد؟

کشتی یکی از اولین ورزش هائی بود که بشر شناخت. بیشتر از صدها منظره از مسابقات کشتی، روی دیوارهای قبور مصر باستان حجاری شده است و تمام آنها نمایشگر زیر و بم های این ورزش باستانی است که امروزه ما با آنها آشنا هستیم. بنابراین ورزش کشتی حتی در پنج هزارا سال قبل هم یک ورزش خیلی پیشرفته بوده است. کشتی بعنوان یک ورزش علمی و نظم یافته از مصر یا آسیا به یونان برده شده است. اما در یک افسانه یونانی آمده است که ورزش نخستین بار به وسیله «توس» فهرمان اختراع شده است.

کشتی یکی از شاخه های مهم بازی های قهرمانی در یونان قدیم بوده است. کشتی گیران یونانی روغن مخصوصی را به بدنشان می مالیدند و سپس روی روغن را خوب ریگ مالی می کردند تا به اصطلاح موضع خوبی در موقع کشتی داشته باشند.

قهرمان کشتی عهده قدیم، شخصی به نام «میلوکروتن» بوده که حدود 32 پیروزی در بازی های ملی و شش پیروزی هم در بازی های المپیک به دست آورده بود.

در ژاپن، که ورزش کشتی یکی از معمول ترین ورزش ها میان مردم محسوب می شود، اولین رکورد مسابقه کشتی مربوط به 32 سال قبل از میلاد بوده است. ژاپنی ها نوع خاصی از وززش کشتی دارند که به نام «سامو» نامیده می شود که در این نوع کشتی، وزن، خیلی اهمیت دارد. بعضی از قهرمانان «سامو» حتی بیشتر از 300 پوند وزن دارند و طبعاً خیلی هم قوی هستند، اما با وجود این سنگینی وزن، خیلی فرز و چالاک هستند.

در بریتانیا، حتی در زمان های خیلی قدیم هم به این ورزش خیلی توجه شده و به مقدار قابل ملاحظه ای توسعه داده شده است. بد نیست بدانید که «هنری هشتم» پادشاه انگلیس، خیلی به این ورزش علاقه داشته و خود یکی از کشتی گیران خوب به شمار می آمد

ورزش در ایران باستان

تاریخ ورزش و برگزاری مسابقات ورزشی در ایران باستان آنطور که باید و شاید روشن و آشکار نیست. زیرا اعمال نابخردانه برخی پادشاهان و اعمال آنها باعث به آتش کشیدن کتابخانه‌ها و معدوم کردن بسیاری از  آثار قدیمی ایران گردیده است. اما منابع محدودی مانند اوستا، سنگ نوشته‌ها، حجاریها، مسکوکات و برخی از کتابهای ادبی و تاریخی وجود دارد.

ورزش ایران در بعضی بخشها از قدمت بیشتری نسبت به ورزش یونان برخوردار است. در یونان باستان بازیهای المپیک شامل دویدن، کشتی، مشت‌زنی، اسب دوانی، ارابه‌رانی و پنجگانه بود. اما در ایران ضمن اینکه بعضی از این ورزش‌ها سابقه بیشتری دارد، ورزشهایی مثل تیروکمان، قایق‌رانی، رقص و … رایج بوده است.

 کتزیاس Ktsias پزشک یونانی دربار اردشیر هخامنشی در کتاب خود با عنوان «پرسیکا» که در حدود 400 ق.م. نوشته شده مطالبی دباره ورزش در ایران باستان نوشته است.

دوریس Duris نیز مطالبی در مورد ورزش ایران باستان نوشته بود که آن هم مثل پرسیکا از بین رفته ولی قبل از اینکه از بین برود نویسندگان دیگر مطالب او را در کتب خود مورد اشاره قرار داده اند. دوریس در حدود سال 280 ق.م. می‌زیسته است.

آتنائوس Atheneaus در بخش هفتم کتاب تاریخ خود نوشته است:

«در میان همه جشنهای ایران فقط در جشن مهر (میترا mitra) پادشاه ایران حضور می‌یابد، ایرانیان پای می‌کوبند و می‌رقصند. گذشته از ایرانیان هیچیک از مردم آسیا، چنین کاری انجام نمی‌دهند. ایرانیان آنچنان که خواندن را می‌آموزند،

تحقیق در مورد هیپرتانسیون در حاملگی 27 ص

لینک دانلود و خرید پایین توضیحات

دسته بندی : وورد

نوع فایل :  .doc ( قابل ویرایش و آماده پرینت )

تعداد صفحه : 24 صفحه

 قسمتی از متن .doc : 

هیپرتانسیون در حاملگی

1 ـ اختلالات فشار خون شایعترین عارضه ی طبی در حاملگی است که تقریباً در 7 % تا 10 % بارداری ها اتفاق می افتد .

2 ـ اختلالات فشار خون با مرگ و میر مادری و پری ناتال برجسته همراه است و بعنوان طیف وسیعی از اختلالات یا دامنه ای از بالا رفتن مختصر فشار خون تا فشار خون شدید با اختلال عملکرد چند ارگان ظاهر می شود .

3 ـ کمیته واژه شناسی کالج زنان و مامایی آمریکا ( ACOG ) فشار خون در حاملگی را اینگونه تعریف می کند :

الف ـ فشار خون سیستولیک mmHg 140 یا بیشتر یا افزایش 30 میلیمتر جیوه یا بیشتر از فشار پایه که در نیمه ی اول بارداری تایید شده باشد .

ب ـ فشار خون دیاستولیک mmHg 90 یا بیشتر یا افزایش 15 میلیمتر یا بیشتر از حد پایه که در نیمه ی اول بارداری تایید شده باشد .

ج ـ فشار خون قطعی یا آستانه افزایش در فشار باید حداقل 2 بار به فاصله 6 ساعت مشاهده شود .

د ـ اگر فشار خون در نیمه اول بارداری نا شناخته است ، دیدن فشار خون mmHg 90/140 بعد از هفته 20 حاملگی ، فشار خون ناشی از حاملگی ( PIH ) تلقی می شود .

ه ـ کمیته همچنین در نظر می گیرد که افزایش 20 میلیمتر جیوه در فشار خون متوسط شریانی 105 میلیمتر جیوه یا بیشتر بعنوان تشخیص PIH است .

4 ـ خطوط راهنمای طبقه بندی اختلال فشار خون حاملگی توسط ACOG طبق زیر است :

الف ـ فشار خون ایجاد شده ناشی از حاملگی

1 ) پره اکلامپسی

الف ـ خفیف

ب ـ شدید

2 ) اکلامپسی

ب ـ فشار خون مزمن قبل از حاملگی ( با هر اتیولوژی )

ج- فشار خون مزمن ( با هر اتیولوژی ) سوار شده PIH

1 ) پره اکلامپسی سوار شده

2 ) اکلامپسی سوار شده

5 ـ تعاریف زیر در طبقه بندی اشاره شده قبلی به کار می رود :

الف ـ پره اکلامپسی : افزایش فشار خون با ادم غیر طبیعی ، پروتئینوری یا هر دو

ب ـ اکلامپسی : پیشرفت به تشنج یا کما در بیماران با علائم و نشانه های پره اکلامپسی بدون سایر علل تشنج .

ج ـ فشار خون مزمن بیمارانی با افزایش پایدار فشار خون به میزان حداقل mm Hg 90/140در 2 بار قبل از هفته 20 حاملگی و بیمار با فشار خونی که بیش از 6 هفته بعد از زایمان پایدار بماند .

د ـ پره اکلامپسی یا اکلامپسی سوار شده : پیشرفت پره اکلامپسی یا اکلامپسی در بیاران با تشخیص فشار خون مزمن

ه ـ فشار خون حاملگی : یعنی فشار خونی که در نیمه دوم حاملگی یا در 24 ساعت اول بعد از زایمان بدون ادم یا پروتئینوری ظاهر می شود و ظرف 10 روز بعد از زایمان فشار خون طبیعی می گردد

6 ـ دو شکل شایع تر فشار خون در زیر است :

الف ـ PIH ، اختلالی است که در حاملگی ظاهر می شود با زایمان از بین می رود

ب ـ فشار خون مزمن قبل از حاملگی ، بدون ارتباط همزمان با حاملگی می باشد که ممکن است برای اولین بار در حاملگی تشخیص داده شود و با زایمان نیز از بین نمی رود .

پره اکلامپسی

اتیولوژی

پره اکلامپسی اختلالی است که با اتیولوژی ناشناخته که ویژه حاملگی انسان است . تئوری های زیادی در باره اتیولوژی آن مطرح شده است که شامل موارد زیر است :

1 ـ جفت غیر طبیعی

2 ـ پدیده ایمونولوژیک

3 ـ اختلالات انعقادی

4 ـ تطابق غیر طبیعی قلبی عروقی

5 ـ عوامل تغذیه ای

6 ـ عوامل ژنتیک

7 ـ تخریب آندوتلیال عروق

8 ـ متابولیسم غیر طبیعی پروستاگلاندین

شیوع

1 ـ پره اکلامپسی اختلالی ویژه حاملگی انسانی است .

2 ـ انسیدانس گزارش شده بر اساس معیار تشخیصی و جمعیت مورد مطالعه محدوده ای از 2% تا 35% دارد .

3 ـ اصولا بیماری خاص زنان جوان اول زا است .

4 ـ شیوع در ایالات متحده 6% تا 7% تمام حاملگی ها است .

عوامل خطر

گرچه اختلافات جغرافیایی و نژادی در شیوع گزارش شده است ، چندین عامل خطر به عنوان مستعد کننده پره اکلامپسی تشخیص داده شده است .

1 ـ نولی پارتی

2 ـ حاملگی چند قلو

3 ـ تاریخچه خانوادگی پره اکلامپسی یا اکلامپسی

4 ـ فشار خون یا بیماری کلیوی قبلی

5 ـ دیابت

6 ـ ئیدروپس جنینی غیر ایمونولوژی

7 ـ حاملگی مولار

8 ـ پره اکلامپسی قبلی بخصوص دور از ترم

پیشگیری از پره اکلامپسی

1 ـ این واقعیت که اتیولوژی پره اکلامسپی نا شناخته باقی مانده ،‌ پیشگویی پره اکلامپسی را از قبل مشکل تر کرده است .

2 ـ بیش از 100 تست بیوفیزیکی ، کلینیکی و بیوشیمیایی در مقالات جهانی برای پیشگویی پره اکلامپسی گزارش شده است اما ارزش پیشگویی آن ضعیف است .

الف ـ فشار متوسط شریانی ( MAP ) در هفته 20 بیش از 90 میلیمتر جیوه

ب ـ فشار خون دیاستولیک در سه ماهه دوم بیش از 80 میلیمتر جیوه

ج ـ Rollover test در هفته 28 تا 32

د ـ انفوزیون آنژیوتانسین 11 هفته در 26 تا 30

1 ) تست آنژیوتانسین 11 یک پروسه تهاجمی است که به آنفوزیون این منقبض کننده عروق در هفته 26 تا 30 حاملگی و اندازه گیری بعدی فشار خون دیاستولیک نیاز دارد .

2 ) مثبت یا منفی شدن تست بستگی به مقدار آنژیوتانسین 11 است که در نتیجه آن فشار خون دیاستولیک 20 میلیمتر جیوه یا بیشتر افزایش می یابد .

3 ) چندین تحقیقات ارزش تست آنژیوتانسین 11 را در پیشگویی PIH بررسی کردند .

4 ) تست 90 % تا 95 % اختصاصی است اما حساسیت آن با شیوع بالای مثبت کاذب ، متغیر است .

5 ) در این تست چند عامل ، مثل سن حاملگی با اختلاف نتایج بدست آمده در تست های سریال تاثیر می گذارند .

6 )‌ بعلاوه ، یک پروسه تهاجمی است و برای استفاده بالینی مناسب نیست .

تشخیص

طرح کسب و کار نقش کار آفرینی در توسعه اقتصادی 27 ص (بافرمت word)

لینک دانلود و خرید پایین توضیحات

فرمت فایل word  و قابل ویرایش و پرینت

تعداد صفحات: 28

نقش کار آفرینی در توسعه اقتصادی

مقدمه

از سالیان بسیار دور, با افزایش سطح دانش و فهم بشر, کیفیت و وضعیت زندگی او همواره در حال بهبود و ارتقا بوده است. بعد از انقلاب فرهنگی-اجتماعی اروپا (رنسانس) و متعاقب آن انقلاب صنعتی, موج پیشرفت‌های شتابان کشورهای غربی آغاز گردید. تنها کشور آسیایی که تا حدی با جریان رشد قرن‌های نوزده و اوایل قرن بیستم میلادی غرب همراه گردید کشور ژاپن بود. بعد از رنسانس که انقلابی فکری در اروپا رخ داد, پتانسیل‌های فراوان این ملل, شکوفا و متجلی گردید اما متاسفانه در همین دوران, کشورهای شرقی روند روبه‌رشدی را تجربه نکرده و بعضاً سیری نزولی طی نمودند. البته بعضاً حرکت‌های مقطعی و موردی در این کشورها صورت گرفت اما از آنجاییکه با کلیت جامعه و فرهنگ عمومی تناسب کافی را نداشت و مورد حمایت واقع نگردید, به سرعت مزمحل گردید. محمدتقی‌خان امیرکبیر در ایران, نمونه‌ای از این دست است.

مباحث توسعه اقتصادی از قرن هفدهم و هجدهم میلادی در کشورهای اروپایی مطرح گردید. فشار صنعتی‌شدن و رشد فناوری در این کشورها توام با تصاحب بازار کشورهای ضعیف مستعمراتی باعث شد تا در زمانی کوتاه, شکاف بین دو قطب پیشرفته و عقب‌مانده عمیق شده و دو طیف از کشورها در جهان شکل گیرد: کشورهای پیشرفته (یا توسعه‌یافته) و کشورهای عقب‌مانده (یا توسعه‌نیافته).

توسعه اقتصادی چیست

باید ببن دو مفهوم ”رشد اقتصادی“ و ”توسعه اقتصادی“ تمایز قایل شد. رشد اقتصادی, مفهومی کمی است در حالیکه توسعه اقتصادی, مفهومی کیفی است. ”رشد اقتصادی“ به تعبیر ساده عبارتست از افزایش تولید (کشور) در یک سال خاص در مقایسه با مقدار آن در سال پایه. در سطح کلان, افزایش تولید ناخالص ملی (GNP) یا تولید ناخالص داخلی (GDP) در سال موردنیاز به نسبت مقدار آن در یک سال پایه, رشد اقتصادی محسوب می‌شود که باید برای دستیابی به عدد رشد واقعی, تغییر قیمت‌ها (بخاطر تورم) و استهلاک تجهیزات و کالاهای سرمایه‌ای را نیز از آن کسر نمود

منابع مختلف رشد اقتصادی عبارتند از ‌افزایش بکارگیری نهاده‌ها (افزایش سرمایه یا نیروی کار), افزایش کارآیی اقتصاد (افزایش بهره‌وری عوامل تولید), و بکارگیری ظرفیت‌های احتمالی خالی در اقتصاد.

”توسعه اقتصادی“ عبارتست از رشد همراه با افزایش ظرفیت‌های تولیدی اعم از ظرفیت‌های فیزیکی, انسانی و اجتماعی. در توسعه اقتصادی, رشد کمی تولید حاصل خواهد شد اما در کنار آن, نهادهای اجتماعی نیز متحول خواهند شد, نگرش‌ها تغییر خواهد کرد, توان بهره‌برداری از منابع موجود به صورت مستمر و پویا افزایش یافته, و هر روز نوآوری جدیدی انجام خواهد شد. بعلاوه می‌توان گفت ترکیب تولید و سهم نسبی نهاده‌ها نیز در فرآیند تولید تغییر می‌کند. توسعه امری فراگیر در جامعه است و نمی‌تواند تنها در یک بخش از آن اتفاق بیفتد. توسعه, حد و مرز و سقف مشخصی ندارد بلکه بدلیل وابستگی آن به انسان, پدیده‌ای کیفی است (برخلاف رشد اقتصادی که کاملاً کمی است) که هیچ محدودیتی ندارد

توسعه اقتصادی دو هدف اصلی دارد:

افزایش ثروت و رفاه مردم جامعه (و ریشه‌کنی فقر)

ایجاد اشتغال, که هر دوی این اهداف در راستای عدالت اجتماعی است. نگاه به توسعه اقتصادی در کشورهای پیشرفته و کشورهای توسعه‌نیافته متفاوت است. در کشورهای توسعه‌یافته, هدف اصلی افزایش رفاه و امکانات مردم است در حالیکه در کشورهای عقب‌مانده , بیشتر ریشه‌کنی فقر و افزایش عدالت اجتماعی مدنظر است.

شاخص‌های توسعه اقتصادی

از جمله شاخص‌های توسعه اقتصادی یا سطح توسعه‌یافتگی می‌توان این موارد را برشمرد

الف. شاخص درآمد سرانه: از تقسیم درآمد ملی یک کشور (تولید ناخالص داخلی) به جمعیت آن, درآمد سرانه بدست می‌آید. این شاخص ساده و قابل‌ارزیابی در کشورهای مختلف, معمولاً با سطح درآمد سرانه کشورهای پیشرفته مقایسه می‌شود. زمانی درآمد سرانه 5000 دلار در سال نشانگر توسعه‌یافتگی بوده است و زمانی دیگر حداقل درآمد سرانه 10000 دلار.

ب. شاخص برابری قدرت خرید (PPP): از آنجاکه شاخص درآمد سرانه از قیمت‌های محلی کشورها محاسبه می‌گردد و معمولاً سطح قیمت محصولات و خدمات در کشورهای مختلف جهان یکسان نیست, از شاخص برابری قدرت خرید استفاده می‌گردد. در این روش, مقدار تولید کالاهای مختلف در هر کشور, در قیمت‌های جهانی آن کالاها ضرب شده و پس از انجام تعدیلات لازم, تولید ناخالص ملی و درآمد سرانه آنان محاسبه می‌گردد.

ج. شاخص درآمد پایدار (GNA, SSI): کوشش برای غلبه بر نارسایی‌های شاخص درآمد سرانه و توجه به ”توسعه پایدار“ به جای ”توسعه اقتصادی“, منجر به محاسبه شاخص درآمد پایدار گردید. در این روش, هزینه‌های زیست‌محیطی که در جریان تولید و رشد اقتصادی ایجاد می‌گردد نیز در حساب‌های ملی منظور گردیده (چه به عنوان خسارت و چه به عنوان بهبود منابع و محیط زیست) و سپس میزان رشد و توسعه بدست می‌آید.

د. شاخص‌های ترکیبی توسعه: از اوایل دهه 1980, برخی از اقتصاددانان به جای تکیه بر یک شاخص انفرادی برای اندازه‌گیری و مقایسه توسعه اقتصادی بین کشورها,‌ استفاده از شاخص‌های ترکیبی را پیشنهاد نمودند. به عنوان مثال می‌توان به شاخص ترکیبی موزنی که مک‌گراناهان (1973) برمبنای 18 شاخص اصلی (73 زیرشاخص) محاسبه می‌نمود, اشاره کرد (بعد, شاخص توسعه انسانی معرفی گردید).

و. شاخص توسعه انسانی (HDI): این شاخص در سال 1991 توسط سازمان ملل متحد معرفی گردید که براساس این شاخص‌ها محاسبه می‌گردد: درآمد سرانه واقعی (براساس روش شاخص برابری خرید), امید به زندگی (دربدو تولد), و دسترسی به آموزش (که تابعی از نرخ باسوادی بزرگسالان و میانگین سال‌های به مدرسه‌رفتن افراد است).

مکاتب مختلف توسعه اقتصادی

از قرن هجدهم و با رشد سریع صنایع در غرب, اولین اندیشه‌های اقتصادی ظهور نمود. این اندیشه‌ها, در پی تئوریزه‌کردن رشد درحال‌ظهور, علل و عوامل, راهکارهای هدایت و راهبری, و بررسی پیامدهای ممکن بود. از جمله مکاتب پایه در توسعه اقتصادی می‌توان به این موارد اشاره کرد

نظریه آدام اسمیت

اسمیت یکی از مشهورترین اقتصاددانان خوشبین کلاسیک است که از او به عنوان ”پدر علم اقتصاد“ نام برده می‌شود. اسمیت و دیگر اقتصاددانان کلاسیک (همچون ریکاردو و مالتوس), ”زمین“, ”کار“ و ”سرمایه“ را عوامل تولید می‌دانستند. مفاهیم دست نامرئیِ