لینک دانلود و خرید پایین توضیحات
فرمت فایل word و قابل ویرایش و پرینت
تعداد صفحات: 9
بسم الله الرحمن الرحیم
فهرست
1-شستشوی سالن و آماده کردن محیط
2-خواباندن تخم مرغها در سینی ستر
3-نحوه چرخش و نحوه تامین رطوبت و حرارت دستگاه
4-اعمال دستگاه شاهد
5-نظارت در طی دوره انکوباسیون و فعالیتهای روزانه
6-نحوه کندلینگ
7-انتقال تخم مرغها به هاچر
8-آمار بدست آمده دستگاه شاهد
9-درصد های بدست آمده دستگاه شاهد
10-درصد های بدست آمده دستگاههای نیمه اتومات
11-عواملی که باعث جوجه درآوری و تلفات در طی دوره شده است.
آغاز کار جوجه کشی:
شستشوی سالن و آماده کردن محیط:
قبل از هر چیز می بایستی محیطی که می خواستیم کار جوجه کشی را انجام بدهیم عاری از میکروب و گرد و خاک باشد به همین جهت پس از برداشتن وسایل اضافی از محیط شست و شو با فشار آب انجام گرفت و پس از آن تمامی دستگاهها در محل های مورد نظر کار گذاشته شدند تا درمرحله بعد نوبت به گاز دادن محیط برسد که روش کار به این صورت بود که ترکیب فرمالین و پرمنگنات آماده بر خلاف پرمنگنات و فرمالینی که توسط خود افراد حل می شود به این صورت بود که برعکس آن روش انجام شود و طبق دستور شرکت سازنده پودر آماده بر روی محلول ضد عفونی ریخته شد و محیط تا 24 دود داده شد (قبل از دود دادن تمام درزهای موجود در محیط گرفته شده بود و درهای تمام دستگاهها به همراه دستگاه شاهد باز مانده بودند تا دود حاصل داخل دستگاهها را نیز ضد عفونی کند) نیم ساعت قبل از اینکه در محیط باز شود تخم مرغها به محیط انتقال داده شدند تا آنها نیز ضد عفونی شوند و بدین ترتیب مراحل ضد عفونی به پایان رسید.
خواباندن تخم مرغها در سینی لستر
پس از انجام مراحل ضد عفونی تمامی تخم مرغها بین گروه های مختلف مشخص و تقسیم بندی شدند و تخممرغها با زاویه 45 درجه در حرارت c380 و رطوبت نسبی بین 60 تا 50 درصد در سینی های لستر خوابانده شدند و تخم مرغهای دستگاه شاهد در سینی های مخصوص خود به صورت عمودی قرار گرفتند تا زاویه چرخش به صورت چرخش اتومات دستگاه انجام گیرد. به علت کوچک بودن تخم مرغها و افتادن آنها در داخل سینی لستر توریهای روی تخم مرغها کشیده شد تا از افتادن آنها جلوگیری نماید که این امر در پایان دوره نشان داد که از لحاظ تنفسی هیچ مشکلی بوجود نیامده بود.
نحوه چرخش و نحوه تامین رطوبت و حرارت دستگاه های نیمه اتومات و شاهده نحوه چرخش دستگاههای نمیه اتومات با دست انجام می گرفت که 450 به سمت راست و در دور بعد چرخش 450 به سمت چپ می چرخید و حرارت از طریق منبع حرارتی داخل دستگاه تامین می شود و روی c380 تنظیم شده بودند و به صورت اتومات در آن دما ثابت می ماند. و رطوبت با حجم آبی که در سینی کف دستگاه قرار می گرفت تنظیم می شد.
اعمال دستگاه شاهد:
چرخش از طریق موتور برف پاک کن اتومبیل چرخش انجام می گرفت و دور چرخش بر روی 2 ساعت یکبار تنظیم شده بود و در زاویه 45 درجه تمامی تخم مرغها روی سینی ستر به یکباره همه با هم می چرخیدند.
رطوبت: رطوبت از طریق آبی که در داخل سینی کف دستگاه ریخته می شد باز به صورت اتومات کنترل می شد و از همان روز اول با 65% آغاز شد و در پایان با همان 65% به پایان رسید. و به هنگام پایین آمدن رطوبت، کار تعبیه شده با آمپر موجود روی دستگاه نشان می داد. و همین بالا بودن رطوبت باعث شد تا جوجه ها چند روزی زودتر از موعد مقرر هیچ شوند.
دما: از طریق منبع حرارتی که در پشت دستگاه تعبیه شده بود با عبور جریان الکتریسته تامین می شد و با کار گذاشتن ترمواستات دما به صورت اتوماتیک در c380 تنظیم شده بود. و تهویه نیز به دو صورت انجام می گرفت:
یکی از طریق فن موجود بر روی مسیر حرارتی و دیگری از طریق تنظیم دریچه های موجود در دو طرف دیواره های دستگاه که با دست تنظیم می شدند. اندازه های دریچه ها روز به روز با توجه به نیاز جنین داخل تخم مرغها به تهویه هوا بیشتر می شود. تا اینکه در روزهای آخر به صورت کامل باز بود.
نظارت در طی دوره انکوباسیون و فعالیتهای روزانه:
در طی مدتی که تخم مرغها در سینی ستر قرار داشتند افراد گروه در هر روز به فاصله 6 ساعت یکبار چرخشها را انجام می دادند و نتایج حاصله را بر روی فرمهای مخصوص می نوشتند و رطوبت دستگاه را از طریق رطوبت سنج بدست آورده و آن را با توجه به استاندارد و نیاز تخم مرغها، با تنظیم حجم آب سینی کنترل می کردند.
لینک دانلود و خرید پایین توضیحات
فرمت فایل word و قابل ویرایش و پرینت
تعداد صفحات: 11
اسهال ویروسی گاو
ترجمه و تنظیم:
دکتر امیدرضا امرآبادی
کارشناس اداره کل دامپزشکی استان فارس
گزارش بیماری
روستای فتح آباد کوار در 45 کیلومتری جنوب شرقی شیراز قرار دارد. این روستا با دارا بودن بیش از 8000راس گاو وگوساله پرواری از مهمترین مراکز پرواربندی استان فارس می باشد. با توجه به ورود گوساله های پرواری بصورت قاچاق از نقاط مرزی کشور به این روستا در سالهای 67 و 73 شاهدبروز بیماری طاعون گاوی بوده ایم.لذا بروز هر گونه بیماری مخاطی در این روستا با دقت نظر خاص ، بررسی می گردد.
در تاریخ 21/6/82 متعاقب گزارش یک مورد بیماری در یک باب گاوداری پرواری واقع دراین روستا واحد بررسیهای شبکه دامپزشکی شهرستان شیراز به محل عزیمت کرده و نسبت به بازدید و بررسی گاوداری اقدام لازم را بعمل آورد و نهایتاً مشکوک به بیماری مخاطی گردید.
تعداد 83 راس گوساله پرواری 100 روز قبل از شهرستان کازرون خریداری و به این محل منتقل شده بود. علائم بیماری از مورخه 15/6/82 در گاوداری ظاهر گردید و دامها به درمانهای علامتی پاسخ نداده بودند.
در تاریخ 21/6/82 دو راس گوساله بعلت شدت بیماری ذبح شدند و در همان تاریخ 4 راس از دامها علائم مشابه ای را نشان می دادند که مهمترین آنها عبارت بودند از :
تب بالا ( 42 درجه سانتی گراد )
ترشحات سروزی چشم و بینی
پرخونی شدید مخاطات چشم
پرخونی لثه ها
کراتیت قرنیه
خمودگی
قطع اشتها
دو مورد اسهال
تنفس شدید
بزرگی غده لنفاوی پیش کتفی
در کالبدگشایی مهمترین یافته ها شامل موارد زیر بودند :
پرخونی در روده باریک
بزرگ بودن غدد لنفاوی مزانتریک و رتروفارنجیال
با تهیه گسترش خونی تیلریوز مثبت گزارش گردید وسپس از کلیه دامها جهت تهیه سرم ، خونگیری بعمل آمده
و همچنین از غدد لنفاوی دامهای ذبح شده نمونه لازم جهت ارسال به سازمان دامپزشکی اخذ گردید.
بتدریج بیماری با همان علائم کلینیکی در گله توسعه پیدا کرد و با توجه به اهمیت موضوع و مشکوک بودن به بیماری طاعون گاوی وعدم پاسخ به درمان های علامتی ، دستور قرنطینه صادر گردید. ضمناً با استقرار 2 اکیپ فعال بیماریاب در روستا دستورات بهداشتی و قرنطینه ای به دامداران ارائه و با هماهنگی بخشداری ، جهاد کشاورزی و سایر ارگانهای ذیربط ، با استقرار یک اکیپ ویژه در ورودی روستا قرنطینه دامی اعمال گردید.
همچنین بعلت اهمیت موضوع در تمامی بخشهای شهرستان اکیپهای بررسی بصورت فعال نسبت به نظارت ، بیماریابی و ارائه دستورات بهداشتی به دامداران اقدام نمودند.
در تاریخ 26/6/82 کارشناس بررسیهای سازمان دامپزشکی کشور از منطقه بازدید بعمل آورده وبا توجه به ماهیت بیماری دستور کشتار صادر گردید.
نهایتاً براساس دستور سازمان دامپزشکی کشور از 83 راس گوساله موجود در واحد تعداد 24 راس گوساله که علائم بیماری را نشان می دادند ، در محل دامداری کشتار گردید و تعداد 20 راس گوساله دیگر نیز به کشتارگاه کوار که نزدیکترین کشتارگاه به دامداری می باشد. جهت ذبح انتقال داده شد و از مورخه 30/6/82 علائم بیماری در گاوداری مذکور و سایر دامهای روستا مشاهده نگردید و نهایتاً تشخیص قطعی بیماری توسط سازمان دامپزشکی کشور BVD-MD اعلام گردید.
اسهال ویروسی گاو ( بیماری مخاطی )
اسهال ویروسی گاو یکی از بیماریهای عفونی گاو است که بوسیله Pestivirus از خانواده توگا ویریده ایجاد می شود. این بیماری برای اولین بار در سال 1946 در نیویورک مشاهده گردید.
بیماری عموماً بصورت تحت کلینیکی یا ملایم با درصد ابتلای بالا و تلفات کم مشاهده می شود . اما در موارد حاد بیماری تلفات بالا نیز مشاهده می شود.
این بیماری از نظر درمانگاهی با علائم گاسترو اینتریت ، همراه با اسهال شدید ، زخم و تورم و سائیدگی مخاط دهان و بینی ، تب ، لوکوپنی ، کاهش ترشح شیر و سقط مشخص می گردد .
در سال 1953 در ایالت آیووای آمریکا بیماری مشابه ای همراه با عوارض مخاطی مشاهده گردید که بیماری مخاطی نامیده شد اما اکنون مشخص گردید که عامل هر دو بیماری یکی می باشد. یکی از جنبه های مهم این بیماری شباهت آن با طاعون گاوی و MCF است که با سائیدگی بافت پوششی مخاط دهان و مجاری گوارشی همراه می باشد .
اتیولوژی :
Pestivirus یک ویروس RNA دار می باشد که از لحاظ پادگنی شباهت زیادی به ویروس طاعون خوک و عامل بیماری بوردر گوسفند دارد ، این ویروس توسط حرارت ، تغییرات PH و مواد ضد عفونی کننده از بین می رود اما در درجه حرارت پایین ماندگار می باشد.
اپیدمیولوژی :
بررسی های سرولوژیکی نشان داده است که با وجود کم بودن تعداد گاوانی که نشانیهای درمانگاهی بیماری را بروز می دهند ، میزان عفونت خیلی زیاد است . در انگلستان لااقل 50 درصد گاوان از نظر سرمی واکنش مثبت نسبت به بیماری دارند و در استرالیا این نسبت به 89 درصد بالغ می گردد که در مناطق گرم میزان آلودگی 91 درصد و در نواحی معتدل 54 درصد است. در کنیا 19 درصد گاوان بالغ در آزمایش سرمی مثبت می باشند. سویه های ویروس در این کشور با سویه هائی که در آمریکا و آلمان جدا گردیده مشابه است . در آلمان 76 درصد گاوانی که مورد آزمایش قرار گرفته اند در آزمایش سرمی آلوده بوده اند . میزان شیوع از 40 درصد در گوساله های 6
لینک دانلود و خرید پایین توضیحات
فرمت فایل word و قابل ویرایش و پرینت
تعداد صفحات: 11
اسهال ویروسی گاو
ترجمه و تنظیم:
دکتر امیدرضا امرآبادی
کارشناس اداره کل دامپزشکی استان فارس
گزارش بیماری
روستای فتح آباد کوار در 45 کیلومتری جنوب شرقی شیراز قرار دارد. این روستا با دارا بودن بیش از 8000راس گاو وگوساله پرواری از مهمترین مراکز پرواربندی استان فارس می باشد. با توجه به ورود گوساله های پرواری بصورت قاچاق از نقاط مرزی کشور به این روستا در سالهای 67 و 73 شاهدبروز بیماری طاعون گاوی بوده ایم.لذا بروز هر گونه بیماری مخاطی در این روستا با دقت نظر خاص ، بررسی می گردد.
در تاریخ 21/6/82 متعاقب گزارش یک مورد بیماری در یک باب گاوداری پرواری واقع دراین روستا واحد بررسیهای شبکه دامپزشکی شهرستان شیراز به محل عزیمت کرده و نسبت به بازدید و بررسی گاوداری اقدام لازم را بعمل آورد و نهایتاً مشکوک به بیماری مخاطی گردید.
تعداد 83 راس گوساله پرواری 100 روز قبل از شهرستان کازرون خریداری و به این محل منتقل شده بود. علائم بیماری از مورخه 15/6/82 در گاوداری ظاهر گردید و دامها به درمانهای علامتی پاسخ نداده بودند.
در تاریخ 21/6/82 دو راس گوساله بعلت شدت بیماری ذبح شدند و در همان تاریخ 4 راس از دامها علائم مشابه ای را نشان می دادند که مهمترین آنها عبارت بودند از :
تب بالا ( 42 درجه سانتی گراد )
ترشحات سروزی چشم و بینی
پرخونی شدید مخاطات چشم
پرخونی لثه ها
کراتیت قرنیه
خمودگی
قطع اشتها
دو مورد اسهال
تنفس شدید
بزرگی غده لنفاوی پیش کتفی
در کالبدگشایی مهمترین یافته ها شامل موارد زیر بودند :
پرخونی در روده باریک
بزرگ بودن غدد لنفاوی مزانتریک و رتروفارنجیال
با تهیه گسترش خونی تیلریوز مثبت گزارش گردید وسپس از کلیه دامها جهت تهیه سرم ، خونگیری بعمل آمده
و همچنین از غدد لنفاوی دامهای ذبح شده نمونه لازم جهت ارسال به سازمان دامپزشکی اخذ گردید.
بتدریج بیماری با همان علائم کلینیکی در گله توسعه پیدا کرد و با توجه به اهمیت موضوع و مشکوک بودن به بیماری طاعون گاوی وعدم پاسخ به درمان های علامتی ، دستور قرنطینه صادر گردید. ضمناً با استقرار 2 اکیپ فعال بیماریاب در روستا دستورات بهداشتی و قرنطینه ای به دامداران ارائه و با هماهنگی بخشداری ، جهاد کشاورزی و سایر ارگانهای ذیربط ، با استقرار یک اکیپ ویژه در ورودی روستا قرنطینه دامی اعمال گردید.
همچنین بعلت اهمیت موضوع در تمامی بخشهای شهرستان اکیپهای بررسی بصورت فعال نسبت به نظارت ، بیماریابی و ارائه دستورات بهداشتی به دامداران اقدام نمودند.
در تاریخ 26/6/82 کارشناس بررسیهای سازمان دامپزشکی کشور از منطقه بازدید بعمل آورده وبا توجه به ماهیت بیماری دستور کشتار صادر گردید.
نهایتاً براساس دستور سازمان دامپزشکی کشور از 83 راس گوساله موجود در واحد تعداد 24 راس گوساله که علائم بیماری را نشان می دادند ، در محل دامداری کشتار گردید و تعداد 20 راس گوساله دیگر نیز به کشتارگاه کوار که نزدیکترین کشتارگاه به دامداری می باشد. جهت ذبح انتقال داده شد و از مورخه 30/6/82 علائم بیماری در گاوداری مذکور و سایر دامهای روستا مشاهده نگردید و نهایتاً تشخیص قطعی بیماری توسط سازمان دامپزشکی کشور BVD-MD اعلام گردید.
اسهال ویروسی گاو ( بیماری مخاطی )
اسهال ویروسی گاو یکی از بیماریهای عفونی گاو است که بوسیله Pestivirus از خانواده توگا ویریده ایجاد می شود. این بیماری برای اولین بار در سال 1946 در نیویورک مشاهده گردید.
بیماری عموماً بصورت تحت کلینیکی یا ملایم با درصد ابتلای بالا و تلفات کم مشاهده می شود . اما در موارد حاد بیماری تلفات بالا نیز مشاهده می شود.
این بیماری از نظر درمانگاهی با علائم گاسترو اینتریت ، همراه با اسهال شدید ، زخم و تورم و سائیدگی مخاط دهان و بینی ، تب ، لوکوپنی ، کاهش ترشح شیر و سقط مشخص می گردد .
در سال 1953 در ایالت آیووای آمریکا بیماری مشابه ای همراه با عوارض مخاطی مشاهده گردید که بیماری مخاطی نامیده شد اما اکنون مشخص گردید که عامل هر دو بیماری یکی می باشد. یکی از جنبه های مهم این بیماری شباهت آن با طاعون گاوی و MCF است که با سائیدگی بافت پوششی مخاط دهان و مجاری گوارشی همراه می باشد .
اتیولوژی :
Pestivirus یک ویروس RNA دار می باشد که از لحاظ پادگنی شباهت زیادی به ویروس طاعون خوک و عامل بیماری بوردر گوسفند دارد ، این ویروس توسط حرارت ، تغییرات PH و مواد ضد عفونی کننده از بین می رود اما در درجه حرارت پایین ماندگار می باشد.
اپیدمیولوژی :
بررسی های سرولوژیکی نشان داده است که با وجود کم بودن تعداد گاوانی که نشانیهای درمانگاهی بیماری را بروز می دهند ، میزان عفونت خیلی زیاد است . در انگلستان لااقل 50 درصد گاوان از نظر سرمی واکنش مثبت نسبت به بیماری دارند و در استرالیا این نسبت به 89 درصد بالغ می گردد که در مناطق گرم میزان آلودگی 91 درصد و در نواحی معتدل 54 درصد است. در کنیا 19 درصد گاوان بالغ در آزمایش سرمی مثبت می باشند. سویه های ویروس در این کشور با سویه هائی که در آمریکا و آلمان جدا گردیده مشابه است . در آلمان 76 درصد گاوانی که مورد آزمایش قرار گرفته اند در آزمایش سرمی آلوده بوده اند . میزان شیوع از 40 درصد در گوساله های 6
لینک دانلود و خرید پایین توضیحات
فرمت فایل word و قابل ویرایش و پرینت
تعداد صفحات: 9
هنرستان خواجه نصیر الدین طوسی
موضوع:
شطرنج
دبیر مربوطه:
تهیه کننده:
حمید ذوالفقاری
سال تحصیلی:
بهار87قوانین و مقررات شطرنج :
بازی شطرنج بین دو حریف انجام می شود که مهره های خود را به نوبت بر روی صفحه شطرنج حرکت می دهند .
نوبت حرکات بازیکن موقعی است که حرکت حریف او انجام شده باشد .
هدف هر بازیکن از انجام حمله این است که شاه حریف را در معرض کیش یا مات قرار دهد .
صفحه شطرنج یک شبکه از 64 مربع مساوی است که یک در میان به رنگ روشن و تیره هستند و هر یک از بازیکنان 16 مهره دارند .
مهره های شطرنج عبارتند از : شاه ، وزیر ، دورخ ، دوفیل ، دو اسب ، هشت پیاده ، به دو رنگ سیاه و سفید .
حرکت مهره ها :
وزیر همیشه در خانه همرنگ خودش قرار می گیرد و شاه در خانه متضاد رنگ خود قرار می گیرد خانه های عمودی را ستون و خانه های افقی را ردیف می گویند خانه های مورب را قطر می نامند و و در دیاگرام شطرنج 26 قطر وجود دارد که طول آنها از 2 خانه تا 8 خانه است .
فیل در قطری که خودش در ان قرار دارد به هر مربعی می تواند حرکت کند .
رخ در ستون یا عرضی که خودش در آن قرار گرفته به هر مربعی می توان حرکت کند .
حرکت وزیر ترکیبی از حرکات رخ و فیل است وزیر در ستون ، عرض ، یا قطری که در ان قرار دارد ، به هر مربعی می تواند حرکت کند .
اسب می تواند به مربع هایی حرکت کند که در یک عرض ، ستون یا قطر واحد نباشد اسب همچون حرف ال حرکت می کند .
فیل یا رخ یا وزیر نمیتواند از روی مهره های که در مقابلش قرار دارد عبور کند .
پیاده می تواند روبه جلو حرکت کند و یا مربع تحت اشغال مهره حریف را به طور مورب بگیرد .
اما در حرکت اول پیاده می تواند دو حرکت به جلو برود پیاده با رسیدن به ردیف هشتم به هر مهره ای به جز شاه می تواند ارتقاء یابد .
شاه می تواند مانند وزیر حرکت کند ، اما فقط یک خانه در هر حرکت شاه می تواند به دو صورت مختلف حرکت کند حرکت کردن به هر مربع مجاور که مورد حمله حریف نباشد و اینکه شاه از مربع اولیه اش دو مربع به طرف رخ جابه جا شود ، سپس به مربعی منتقل می شود که شاه همان موقع از آن عبور کرده است .
هر حرکت فقط با یک دست انجام میگیرد بازیکنی که نوبت حرکت اوست در صورتی که در ابتدا قصد خود را بیان کند ، می تواند یک یا چند مهره را مرتب کند اگر بازیکنی عمداً رخی را لمس کند و سپس شاه را لمس کند باید در ان جناح حرکت کند .
اگر هیچکدام از مهره ها را نتوان حرکت داد ، بازیکن می تواند هر حرکتی که قانع شد انجام دهد بازیکنی که با حرکت قانونی ، شاه حریف را کیش و مات کرده باشد ، بازی را برده است بازی بلافاصله به اتمام می رسد ، به شرطی که حرکتی موجب کیش و مات شده است قانونی باشد .
بازیکن که حریفش اعلام می کند تسلیم شده است بازی را برده است .
وقتی بازیکنی که نوبت اوست هیچ حرکت قانونی نداشته باشد و شاهش نیز در معرض کیش نباشد مساوی است و بازی پات شده است .
هر گاه پوزیسیونی پدیدار شود که هیچ یک از دو بازیکن نتواند با سلسله حرکتهای قانونی حریف را مات کنند ، بازی مساوی است و می گویند پوزیسیون مرده رسیده است .
اگر پوزیسیون یکسانی برای سومین بار در صفحه پدیدار شودف بازی می تواند مساوی شود .
لینک دانلود و خرید پایین توضیحات
فرمت فایل word و قابل ویرایش و پرینت
تعداد صفحات: 11
صفت . ضمیر . قید
صفت (دستور زبان)
صِفَت، واژهای است که حالت و چگونگی چیزی یا واژه ای را برساند و اقسام آن از این قرار است : صفت فاعلی، صفت مفعولی، صفت تفضیلی و صفت نسبی.
برای واژه صفت که عربی است برابرهای فارسی «فروزه» و «چگونواژه» پیشنهاد شده است.
صفت فاعلی
آن است که بر کنندهٔ کار یا دارندهٔ معنی دلالت کند و علامت آن عبارت است از : 1- " نده" که در پایان فعل امر می آید : پرسنده، خواهنده، شناسنده، بافنده 2- " ان " مثل : خواهان، پرسان، دمان، روان، دوان 3- " الف " که آن نیز در پایان فعل امر می آید، مثل : شکیبا، زیبا، خوانا، گویا، بینا، پویا 4- " ار " غالبا در آخر فعل ماضی می آید، مثل : خریدار، خواستار، برخوردار، نامردار، گرفتار 5- " گار " که بیشتر در آخر فعل امر و ماضی می آید، مثل : آموزگار، پرهیزگار، آمرزگار، آفریدگار 6- " کار " که غالبا به آخر اسم معنی ملحق میشود، مثل : ستمکار، فراموشکار 7- " گر " در آخر اسم معنی می آید، مثل : پیروزگر، دادگر، بیدادگر
صفت فاعلی که به " نده " ختم شود، غالبا در عمل و صفت غیر ثابت استعمال میشود، مثل : رونده، یعنی کسی که عمل رفتن را انجام میدهد
صفاتی که به " ان " ختم میشود، بیشتر معنی حال را میدهد : سوزان، نالان، روان، دوان صفاتی که به " الف " ختم میشود، حالت ثابت را می رساند، مثل : دانا لغاتی که به " گار، کار، گر " ختم میشود مبالغه را می رساند مثل : آموزگار، ستمکار، ستمگر
"گار" همیشه بعد از کلماتی که از فعل مشتق میشود می آید ولی " کار " پس از اسم معنی و غیر مشتق به کار میرود .
" گر " در غیر اسم معنی، شغل را می رساند، مانند : آهنگر و این جز صفات فاعلی نیست .ترکیب صفت فاعلی
صفت فاعلی چهار قسم دارد :
1- حالت اضافی که صفت، به مابعد ِ خود اضافه میشود : فزایندهٔ باد آوردگاه فشانندهٔ خون ز ابر سیاه
2- با تقدّم صفت و حذف کسرهٔ اضافه : جهاندار محمود ِ گیرنده شهر ز شادی به هرکس رساننده بهر
3- با تاخیر صفت بدون آن که در آن تغییری رخ دهد : منم گفت یزدان پرستنده شاه مرا ایزد پاک داد این کلاه
4- با تاخیر صفت و حذف علامت صفت " نده " مانند سرافراز، گردن فراز که سرفرازنده و گردن فرازنده بوده و این کار قیاسی است .
هرگاه صفت فاعلی با مفعول یا یکی از قیود مثل : بیش، کم، بسیار، پیش، پس و نظایر آن ترکیب شود علامت صفت حذف میشود مثل : کامجوی، پیش گوی، کم گوی، بسیار دان، پیشرو، پس رو
صفای که به " ان " ختم میشود، هرگاه مکرر شود، ممکن است علامت صفت را از اول حذف کنند، مثل : لرزلرزان، جنب جنبان، پرس پرسان، کش کشان
صفت مفعولی
صفت مفعولی بر آنچه فعل بر او واقع شده باشد، دلالت میکند، مانند : پوشیده، برده. یعنی آنچه، پوشیدن و بردن بر او واقع شده باشد و علامت آن " ه " ماقبل مفتوح است که در آخر فعل ماضی در می آید .
ترکیبات صفع مفعولی از این قرار است : 1- آن که صفت را مقدم داشته، اضافه کنند، مانند : پرودهٔ نعمت، آلودهٔ منت . 2- با تقدیم صفت و حذف حرکت اضافه، مانند : آلوده نظر 3- آن که صفت را در آخر آورند و هیچ تغییری ندهند، مثل : خوا آلوده، شراب آلوده 4- مانند نوع سوم ولی با حذف علامت صفت، مثل : خاک آلود، نعمت پرورد، دستپحت 5- با تاخیر صفت و حذف " ده " از پایان آن، چنانکه به ترکیب صفت فاعلی شبیه باشد : پناه پرور، دست پرور
هر گاه بخواهند صفت مفعولی را که تخفیف یافته، جمع ببندند آن را به حال اول بر می گردانند، مثلاً : دست پروردگان ولی در تخفیف صفت فاعلی برگردانیدن به حال اصلی لازم نیست، مثل : گردنکشان، سرافرازان، نامداران
صفت تفضیلی
صفت تفضیلی، آن است که در آخر آن لفط " تر " افزوده شود و مفاد آن، ترجیح موصوف است بر شخص دیگر که در وجود صفت با او شریک و همتاست و آن تنها به آخر صفت و کلماتی که در معنی صفت باشد، پیوسته شود، مانند : گوینده تر، شتابنده تر، فزاینده تر، گریانده تر، مردتر، برتر
صفت تفضیلی به یکی از سه طریق زیر استعمال میشود :
1- با " از " : خرد از مال سودمندتر است . 2- با " که" : دانش، بهتر که مال. سیرت، پسندیده تر که صورت . 3- با اضافه، چنانکه گوییم : تواناتر ِ مردم کسی است که دانایی او فزونتر باشد .
هر گاه بخواهند صفت تفضیلی را اضفه کنند : " ین " در آخر آن می آورند : بزرگترین ِ شعرای ایران، فردوسی است .
طرز استعمال صفت
1- صفت پیش از موصوف و بعد از آن نیز می آید، و هرگاه موصوف، مقدم باشد به شکل اضافه، استعمال میشود و کسرهٔ اضافه بر حرف آخر موصوف وارد میشود
2- هرگاه موصوف به " و " و یا " الف " ختم شود، در آخر آن " ی " اضافه میشود و وقتی به " ه " مخفی تمام شود، " ی " ملیِّنه اضافه میشود
3- صفت های مرکب، غالبا به واسطهٔ یکی از اجزای خود به موصوف، مرتبط می شوند و بنابراین از صفت و موصوف تشکیل می شوند
4- مطابقهٔ صفت با موصوف روا نیست و چون موصوف، جمع باشد صفت را مفرد می آورند و همین روش میان نویسنگان و شاعران معمول بوده و هم اکنون نیز متداول است و